NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM MUÔN NĂM!
Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

Chi tiết tin

Giới thiệu Thăng Bình

Chiến dịch xuân tiến công và nổi dậy giải phóng quê hương Thăng Bình (26/3/1975)

Tác giả: Nam Quang Ngày đăng: 10:06 | 26/03/07 Lượt xem: 3921

Cùng với khí thế tiến công của quân vả dân khu V và Tây Nguyên trong những ngày tháng 3 lịch sử, chiến dịch xuân tiến công và nổi dậy giải phóng quê hương của quân và dân huyện Thăng Bình được mở màn bằng trận đánh của Tiểu đoàn 72 vào sáng 14.03.1975 tại cụm chốt đồi 59 (thôn Gia Hội, Bình Phú). Đây là cụm chốt tiền tiêu án ngữ giữa vùng giải phóng với vùng địch tạm chiến, là chốt điểm phát hiện.

     Ngay sáng 14.3, địch điều 2 đại đội bảo an quận Thăng Bình nống ra thăm dò khu vực Tây Bình Quý, Đông Bình Định. Rạng sáng 15.3, tiểu đoàn 72 đánh dứt điểm chốt Gò Dọc (Bình Chánh). Cụm chốt điểm hành lang Đông Tây được tháo dỡ. Địch bắt đầu điều quân phản ứng nhưng không dám vào cuộc, chỉ sử dụng một tiểu đoàn bảo an, 10 xe tăng nống ra giữa trục hành lang. Tiểu đoàn 72 có chi viện pháo của tiểu đoàn 74 và đội công tác xã Bình Tú liên tục đánh địch buộc chúng co cụm về quận lỵ Thăng Bình. Trong ngày 14-15/3, ta giải phóng hoàn toàn xã Bình Phú, một phần của Bình Định, ép địch ở Bình Tú, Bình Quế, Bình Quý, tuyến hành lang Đông Tây ta làm chủ. Tối 16.3, ba đại đội của huyện Thăng Bình, đại đội của tỉnh và các đội công tác Đông Nam Thăng Bình làm lễ xuất quân tại thôn Đức An – Bình Phú. Hơn 100 cán bộ tỉnh, huyện đã được tăng cường cho các đội công tác. Nhiệm vụ của bộ đội tỉnh “đánh chốt diệt viện” ở phía Tây sông Trường Giang. Nhiệm vụ của 3 đại đội huyện Thăng Bình là đánh địch các chốt điểm ở phía Đông sông Trường Giang, đánh địch nống ra lấn chiếm giải toả ở Bình Nam, Bình Dương. Các đội công tác vừa tác chiến đánh địch vừa dẫn đường cho bộ đội vừa phát động quần chúng. Đội công tác Bình Dương, Bình Giang đã tiếp cận căn cứ lõm Xuyên Tân, huyện Duy Xuyên vào lót tại cơ sở trước chiến dịch nổ ra. Các đội công tác Bình Nguyên, Bình Trung, Bình An tiếp cận địa bàn chờ thời cơ diệt ác ôn và phát động quần chúng. Đội công tác Bình Tú giữ vững trục hành lang quá trình của chiến dịch. 18 giờ 30 phút ngày 16.3, đội hình xuất quân từ Châu Long –Bình Phú tiến về Đông Thăng Bình, cả bộ đội tỉnh, huyện và các đội công tác trên 800 người. 2h30 phút ngày 17.3, đội hình đến suối Trường An - Bình Tú tách ra thành 2 cánh. Bộ đội tỉnh xuống Hưng Mỹ - Châu khê, bộ đội huyện rẽ phía nam qua Bình Hải. 5h sáng ngày 17.3, lực lượng huyện đến sông Trường Giang, 2 loạt trung liên từ phía Bắc của nghĩa quân Bình Sa bắn vào đội hình. Ta triển khai nhanh hỏa lực B41, cối, đại liên bắn uy hiếp, địch tháo chạy về hướng bắc, gặp đội hình đại đội 16 của tỉnh chặn đánh tiêu diệt. Lực lượng bộ đội huyện nhanh chóng vượt sông Trường Giang, chiếm Hiệp Hưng, nổ súng hỗ trợ cho nhân dân Bình Hải nổi dậy cướp chính quyền. 11giờ ngày 17.3, xã Bình Hải hoàn toàn giải phóng.
     Buổi sáng ngày 17.3, tiểu đoàn 70 đánh dứt điểm chốt Cây Mận Bình Sa, phát triển ra Vân Tây - Bình Triều, chờ đánh phản kích tuyến Ngọc Phô – Hưng Mỹ. Trưa ngày 17.3, đội đặc công của huyện cùng đội công tác xã Bình Nam phát triển vào thôn Phương Tân, Vịnh Giang nổ súng truy bắt ác ôn, hỗ trợ nhân dân nổi dậy giành chính quyền, chờ đánh nống ra phản kích của biệt lập mụ Dợi. Suốt ngày 17.3, liên tục nổ súng tác chiến với biệt lập đúng như dự kiến. Để ngăn chặn bước tiến công của ta ở đông Thăng Bình,  sáng ngày 17.3 địch điều 1 tiểu đoàn chủ lực của Trung đoàn 56 và 10 xe bọc thép cùng với nghĩa quân của quận nống ra lùng sục theo dọc hành lang Đông Tây Quốc lộ 1A. Tây quốc lộ 1A có tiểu đoàn 72 được tăng cường pháo của tiểu đoàn 74. Đông Quốc lộ 1A có đại đội 16 đặc công của tỉnh liên tục tác chiến đánh địch, buộc địch co cụm về quận lỵ Thăng Bình. Ta giữ vững hành lang.
     Lợi dụng thời cơ trên chiến trên chiến trường toàn miền, Ban chỉ huy chiến dịch nhận định “Địch không đủ điều kiện khả năng để phản ứng, giải tỏa tây Thăng Bình mà chỉ dùng lực lượng chủ lực nống ra lấn chiếm đông Thăng Bình”. Từ đó, ban chỉ huy chiến dịch lệnh cho tiểu đoàn 72 tăng cường pháo tiếp sức với lực lượng vùng đông Thăng Bình. Tối 18.3, tiểu đoàn 70 đánh dứt điểm chốt Chợ Được - Bình Triều, số còn sót chạy về quận lỵ Thăng Bình. Hình thành tuyến phòng ngự từ Chợ Được tới Châu Khê có 3 tiểu đoàn được tăng cường pháo chờ đánh phản kích tập trung ở 2 tuyến Chợ Được - Bình Triều và Hưng Mỹ - Ngọc Phô. Đêm 18.3, V15 cùng đội công tác xã Bình Đào đánh chiếm cơ quan Hội đồng xã, lót phục đánh địch tháo chạy qua cồn Bá Loan. Công binh tỉnh đánh cầu Sông Đào, ngăn chặn địch phản kích qua sông Trường Giang. Trưa ngày 18.3, V15 chốt giữ đồi Tương, ép địch Bình Dương. Đội công tác Bình Đào cùng cơ sở phát động quần chúng ở ba thôn: Tân An, Hà Bình, Bình Tịnh lập chính quyền cách mạng. Toàn bộ nghĩa quân Bình Sa, Bình Triều và Bình Đào lột áo lính, vứt súng đạn, giả dân tìm đường tháo chạy về quận lỵ Thăng Bình.
     Đúng như dự đoán của Ban chỉ huy chiến dịch, ngày 19 và 20 tháng 3 địch điều trung đoàn 56 và tiểu đoàn bảo an thuộc tỉnh Quảng Tín cùng nhiều xe bọc thép chia nhiều cánh phả kích từ Chợ Được đến Châu Khê. Các trận địa pháo Tuần Dưỡng, Hà Lam, Núi Quế chi viện đắc lực trước khi xe bọc thép bộ binh vào phản kích. Trong hai ngày 19, 20.3 bộ đội của tỉnh liên tục tác chiến đánh địch trên địa bàn hai xã Bình Sa, Bình Triều tiêu diệt 2 đại đội, bắn cháy 5 xe bọc thép,buộc địch phải co cụm về quận lỵ Thăng Bình. Cùng lúc tiểu đoàn 70 tăng cường pháo của tiểu đoàn 74 về Tân An, Hà Bình nghỉ chân, bổ sung đạn dược tiếp tục nắm địch chuẩn bị tiêu diệt địch tại Bình Dương. Tiểu đoàn 72 và Đại đội đặc công 16 liên tục trụ bám đánh địch ở Châu Khê, Hưng mỹ giải phóng Bình Sa và thôn Hưng Mỹ - Bình Triều. Chiều ngày 20.3, đặc công của ta đã tiếp quản Chợ Được, các xã Bình Triều –Bình Sa hoàn toàn giải phóng. Bộ đội và đội công tác 2 xã phát động quần chúng, truy bắt ác ôn giành chính quyền về tay cách mạng.
     Để phòng ngự từ xa, địch điều 2 đại đội bảo an của tỉnh Quảng Nam vào chốt giữ ở thôn 6, Bình Dương và đồi ông Hợp - Bình Dương. Sáng 20.3, tiểu đoàn 70 tăng cường  tiêu diệt gọn đại đội bảo an tại thôn 6, thu toàn bộ vũ khí. Hợp đồng tác chiến cùng giờ với V15 đánh chốt điểm đồi Mong thôn 3 Bình Dương, đội công tác Bình Dương lợi dụng thời cơ nổ súng trong khu dồn, nghĩa quân đồi Cà Nộp súng đầu hàng, ta phát động quần chúng truy bắt ác ôn và lập chính quyền cách mạng. Đại đội bảo an của tỉnh Quảng Nam tháo chạy về Hội An. Ngày 23.3, Bình Dương hoàn toàn giải phóng. Chiều 23.3, V15 có vượt sông Trường Giang chuẩn bị chiến trường đánh địch ở chốt Mù U, dốc Gọn - Bình Giang. Tối 23, hai chốt này vẫn còn địch nhưng đến sáng khi V15 tấn công chúng đã “cao chạy xa bay”. Nhân dân truy bắt ác ôn và lập chính quyền cách mạng tại Bình Giang.
     Sau 10 ngày liên tục tác chiến đánh địch, bộ đội tỉnh, huyện và các đội công tác của các xã đã tiêu diệt 4 đại đội, bắn cháy 5 xe bọc thép,đánh dứt điểm 14 chốt và cứ điểm, làm tan rã 20 trung đội nghĩa quân, giải phóng hoàn toàn 7 xã vùng đông của huyện, lập chính quyền cách mạng. Tỉnh đường Quảng Tín bị uy hiếp, bộ đội chủ lực của sư đoàn 2, bộ binh quân khu V có pháo binh và xe tăng hỗ trợ đánh thiệt hại nặng sư đoàn 2 và liên đoàn biệt động của  ngụy quyền. Để tạo thế vây ép địch tại thị xã Tam Kỳ, Bộ chỉ huy quân khu điều toàn bộ lực lượng của tỉnh hành quân cấp tốc trong đêm 20.3 từ vùng Đông Thăng Bình vào đông Tam Kỳ đánh địch tại núi Cấm và cầu Kỳ Phú, ép sát tỉnh đường Quảng Tín. Ngày 24.3 tỉnh Quảng Tín nằm trong thế bao vây chặt với lực lượng lớn có xe tăng, pháo binh hỗ trợ nhưng vẫn chừa lối thoát cho ngụy quân tháo thân đó là tuyến quốc lộ 1A về Đà Nẵng, thể hiện “đạo đức cách mạng” của Đảng ta. Sáng 24.3, phía Tây tỉnh đường hình thành nhiều mũi tấn công có xe bọc thép đi đầu thọc sâu vào trung tâm thị xã Tam Kỳ, địch hỗn loạn không dám chống cự mà tháo chạy về Đà Nẵng. Ngày 24.3, thị xã Tam Kỳ hoàn toàn được giải phóng. Cùng ngày, tỉnh điều 1 đại đội của tiểu đoàn 72 và Đại Đội V15 Huyện đội Thăng Bình, hành quân ban ngày dọc sông Trường Giang lên đánh địch tháo chạy trên trục quốc lộ 1A tại Mộc Bài- Quế Sơn.
     Sáng 25/3, Trung đoàn 38 của sư đoàn 2 bộ binh quân khu 5 có nhiều xe tăng tấn công vào Tuần Dưỡng, chốt điểm của trung đoàn 56 ngụy, địch thất thủ chạy về hướng Hà Lam, Núi Quế. Cũng sáng ngày 25/3, 1 bộ phận của tiểu đoàn 11, đại đội của huyện Phước Sơn chi viện và Du kích, đội công tác tây Thăng Bình tấn công chốt điểm Cầu Triệu xã Bình Định, địch bỏ chạy về Hà Lam, cán bộ đội công tác đưa dân khu dồn Cầu Triệu về vườn cũ. Tiểu đoàn 11 và bộ đội huyện Phước Sơn  áp sát phía Tây quận lỵ Thăng Bình chờ lệnh.
     Với khí thế tấn công và nỗi dậy của quân và dân ta. Các đội công tác Bình Trung, Bình An, Binh Tú và Bình Nguyên ngày 23, 24, 25/03 nỗ súng truy ép địch tháo chạy trên quốc lộ 1A phát động quần chúng truy diệt ác ôn giành chính quyền cách mạng. Trong ngày 24, 25 trục quốc lộ 1A trên địa bàn Thăng Bình tư thế “hỗn quan, hỗn quân” quân chủ lực sư 2, sư 3 ngụy Sài Gòn tháo chạy. Cũng chiều 24 ngày 25/03 trên các tuyến đường Hà Lam- Chợ Được, Ngọc Phô-Hưng Mỹ, Gò Rùa- Cổng 24 Bình Giang, lính ngụy thất thủ mang súng đạn các loại về giao cho cách mạng. Bộ đội, đội công tác, cán bộ tạm thu giữ và giới thiệu về địa phương trình diện. Chiều ngày 24 và ngày 25 đại đội tăng cường và cán bộ huyện triển khai khu vực cầu Bầu Bàn xã Bình Phục chờ lệnh tiếp quản quận lỵ Thăng Bình. Quận lỵ Thăng Bình trong ngay 25/3 không còn chỗ dựa, thị xã Tam Kỳ và trung đoàn 56 đóng ở Tuần Dưỡng bị ta tấn công trong đêm 25/3 địch tháo chạy về Đà Nẵng. Sáng ngày 26/3 trên địa bàn Thăng Bình không còn địch. Chiều 26/3 hai cánh quân của huyện và cán bộ tăng cường vào tiếp quản quận lỵ Thăng Bình. Thăng Bình hoàn toàn giải phóng. Cuộc tiến công và nổi dậy của chiến dịch Xuân năm 1975 đã kết thúc, chấm dứt 21 năm kháng chiến chống Mỹ và tay sai, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ thống nhất đất nước. Chiều ngày 3/4/1975 lễ mít tinh mừng quê hương hoàn toàn giải phóng được tổ chức long trọng tại sân vận động huyện. Hàng chục ngàn nhân dân, cán bộ, bộ đội, du kích đã tham dự, cờ Mặt trận phất phới tung bay trước gió. Hàng trăm quả pháo sáng, hàng ngàn viên đạn đại liên được bắn lên chào mừng chiến thắng.
     Để có ngày thống nhất đất nước, nhân dân huyện Thăng Bình đã có trên 6.000 liệt sĩ, hơn 1.600 thương bệnh binh đã hi sinh xương máu vì cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Xứng đáng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ảnh: Lễ khánh thành Khu tưởng niệm các AHLS huyện Thăng Bình
N.Q
Nguồn tin: Theo tư liệu của ông Nguyễn Hoàng Mai - Người trực tiếp chỉ huy bộ đội huyện Thăng Bình tác chiến trong chiến dịch 1975

Các tin khác:

CHÍNH PHỦ ĐIỆN TỬ








Thông báo
















Thống kê truy cập

00005801861

Hôm nay: 1077
Hôm qua: 2862
Tháng này: 64946
Tháng trước: 85535
Số người đang Online: 35