NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM MUÔN NĂM!
Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

Chi tiết tin

Di tích lịch sử

Chợ Được - Hà Lam, những ngày đầu tháng 9.1954 không thể nào quên

Tác giả: Nguyễn Văn Nghĩa - Phan Chí Thanh Ngày đăng: 22:16 | 24/07/14 Lượt xem: 4174

...Xã Bình Phục cũng như huyện Thăng Bình là vùng tự do trong suốt 9 năm kháng chiến, nơi mà kẻ thù trước đây luôn rình rập, do thám, đổ bộ bắn phá hòng tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến, phá hậu phương của ta. Nhưng chúng đã chuốc lấy thất bại chua cay. Người nông dân chân lấm, tay bùn trong làng đều là những lão dân quân tay cày tay súng, “ý Đảng lòng dân” đã quyện thành khối thống nhất không gì lay chuyển nổi.

    Từng thửa ruộng, bờ cát, hàng cây tại đây vẫn còn mang những dấu ấn chiến công của nhân dân trong những năm tháng kháng chiến gian khổ. Nhân dân đã đổ xương máu, mồ hôi giữ gìn từng tấc đất, bằng mọi giá phải bảo vệ những thành quả đã đạt được.
     Với hành động ngang ngược, quen thói hà hiếp, áp bực dân lành, ngày 4.9.1954, bọn lính Đại đội 4, Tiểu đoàn 611 đóng tại Chợ Được, kéo nhau vào cầu Bầu Bàn, thôn Tất Viên, xã Bình Phục chặt phá cây dương liễu của nhân dân.
     Anh Nguyễn Huề, được tin địch chặt phá cây của mình, liền chạy ra ngăn cản. Bà con đi chợ, những người làm ruộng chung quanh thấy hành động chướng mắt của bọn lính gây ra, tụ tập lại ngày càng đông. Phẩn uất trước hành động ngang ngược của bọn lính, anh Huề giận tím người: “Cây của gia đình chúng tôi, tại sao các ông đốn mà không hỏi ý kiến”. Lúc đầu giữa hai bên lời qua tiếng lại. Nhưng càng đối chấp, chúng càng bị nhân dân dồn vào thế bí, cứng họng không trả lời được. Biết rằng lý lẽ không thắng được, chúng hăm dọa: “Bây là Việt minh làm loạn hả, tao bắn nát đầu!”.
     Như lửa đổ thêm dầu, nhân dân không thể nhịn được nữa. Kẻ chửi, người mắng bọn lính, lên án hành động vi phạm hiệp định, phá hoại tài sản nhân dân. Cuộc đấu tranh giằng co giữa hai bên mỗi lúc thêm quyết liệt.
     Lúc này bọn lính đã nhảy lên cầu giăng thành hàng ngang tay cầm súng, tay mở lựu đạn. Tên Trần Hải chỉ huy, trịch thượng trả lời: “Cây đốn rồi không thể tháp lại được, muốn lấy tiền thì lên đồn mà lấy!”. Nhân dân phản đổi và đòi phải bồi thường tại chỗ.
     Nhân dân tập hợp ngày càng đông. Tiếng la hét, nguyền rủa vang động cả xóm làng. Chín năm kháng chiến là chín năm đấu tranh kiên cường với kẻ thù. Những thắng lợi to lớn của cuộc kháng chiến càng khẳng định sức mạnh vĩ đại của nhân dân. Dù bất cứ thế lực nào cũng không thể đè bẹp được ý chí người dân. Với tinh thần của một dân tộc chiến thắng, nhân dân một lòng đi theo Đảng đấu tranh bảo vệ pháp lý Hiệp định.
     Với bản chất khát máu của bọn quân đánh thuê, coi mạng người như cỏ rác, tên chỉ huy Trần Hải cầm khẩu 49 quét một loạt ngay vào đoàn người đấu tranh. Liền đó, tên trung sĩ Hoàng và trung sĩ Pho với khẩu FM3, hạ sĩ nhất Mai Lưu và Mai Lô với khẩu Carbine đồng loạt nổ súng. Súng nổ đến đâu thây người gục ngã đến đó. Máu người dân vô tội đã chảy ngay tại chân cầu Bầu Bàn. Say máu, tên Trần Hải rút súng ngắn bắn tiếp vào những người đang ẩn nấp quanh 2 bên bờ ruộng. Tội ác Mỹ Diệm tại Bầu Bàn - Chợ Được gây sự chấn động mạnh trong nhân dân toàn tỉnh.
     Đây là âm mưu của bọn Mỹ - Diệm, mà trực tiếp là tên Ngô Đình Cẩn ở Miền Trung. Chúng biết nhân dân vùng tự do trong 9 năm kháng chiến đi theo Đảng, có truyền thống đấu tranh Cách Mạng, nơi mà trước đây chúng tìm mọi cách đánh phá nhưng không thực hiện được. Âm mưu của chúng khi tiếp quản là dùng bạo lực đánh phủ đầu nhằm hạ uy thế Đảng, khuất phục tinh thần đấu tranh của nhân dân. Mỹ - Diệm đang từng giờ, từng ngày đánh phá, giết hại cán bộ, nhân dân, gây nỗi kinh hoàng trong từng thôn xóm. Mỹ - Diệm ngay từ đầu đã không được lòng dân. Sự khởi đầu bằng máu và nước mắt của người dân chứng minh sự thất bại ngay từ đầu của bọn Mỹ - Diệm.
     Tội ác của chúng thật man rợ. Anh Nguyễn Xin trúng đạn chết ngay tại chỗ. Anh Phan Nghinh bị nhiều vết đạn xuyên qua đầu. Chị Phạm Thị Thương bị lựu đạn nổ chết và đứa con đứng gần bị 5 mảnh lựu đạn gắm trên lưng. Mẹ Nguyễn Thị Bùi đang cấy lúa bị trúng lựu đạn chết ngay trên thửa ruộng. Chị Nguyễn Thị Nguyên nằm chết trong vũng bùn tay còn cầm nắm mạ. Người chết, người bị thương nằm chất lên nhau.
     Tiếng súng nổ, tiếng kêu la tiếp cứu làm náo động cả vùng chợ Được, Hà Lam và các vùng phụ cận. Nhân dân các xóm chạy ra trông thấy thảm cảnh thật đau lòng. Người chết, người bị thương nằm ngổn ngang ở đầu cầu, nằm rải rác trên đường Bầu Bàn đến chợ Được. Máu loang thành vạt đỏ thấm vào cát. Nhân dân đếm 24 người chết, 19 người bị thương. Trong đó có gia đình bị chết và bị thương 2 đến 3 người. Đặc biệt gia đình anh Trần Chim 3 người chết và 1 người bị thương.
     Sau khi gây ra vụ thảm sát, bọn lính xách súng chạy về đồn Chợ Được để mong thoát thân.
     Trước cái chết đầy thương tâm của đồng bào, làn sóng đấu tranh ở Thăng Bình nói riêng và nhân dân toàn tỉnh nói chung phút chốc bỗng dâng cao. Khí thế hừng hực dậy lên khắp nẻo đường. Tiếng thanh la dồn dập liên hồi. Nhân dân ở các xã lân cận kéo đến mỗi lúc một đông. Tiếng la hét, tiếng nguyền rủa phản đối “Quân khát máu”, “Quân giết người” vang động cả một vùng.
     Bà con trong các hàng quán dọc đường, kẻ tìm cây, người cắt từng đoạn dây dừa phát cho dân đi trói lính. Nhân dân khiêng xác người chết, người bị thương xuống đồn Chợ Được đấu tranh. 24 xác chết và 19 người bị thương được tập trung trước cổng đồn. Các xác chết được đắp chiếu, phủ lá cờ đỏ sao vàng sắp thành hàng dài thật đau lòng.
     Sức mạnh của đoàn người đấu tranh lúc này không gì ngăn cản nổi. Nhân dân đập phá hàng rào xông vào đồn bắt trói lính, tịch thu súng, hốt cát bỏ vào súng. Bọn địch trong đồn Chợ Được bị khống chế hoàn toàn. Trước thế áp đảo của đoàn người biểu tình, 2 giờ chiều cùng ngày máy bay trinh sát địch vào thả lựu đạn làm chết 5 người nhưng vẫn không ngăn được làn sóng đấu tranh của nhân dân.
     Ngay sau khi những loạt súng giết người của kẻ thù nổ ra, đồng chí Phan Tốn, đại diện Tỉnh ủy cùng Đảng bộ Thăng Bình nhận định tình hình và chủ trương: Phải rút kinh nghiệm cuộc đấu tranh ở Đà Nẵng, phải giải thích quần chúng không được manh động. Huyện ủy cử cán bộ đi vận động thuyết phục quần chúng, vừa hướng dẫn nhân dân làm đơn kiện với ủy ban quốc tế đóng tại Tam Mỹ (Tam Kỳ).
     Nhưng không còn kịp nữa, càng về chiều nhân dân các huyện Quế Sơn, Tam Kỳ, Tiên Phước rầm rập kéo về Chợ Được. Thanh niên Quảng Ngãi ra bán hàng cũng hòa nhập vào dòng người tham gia đấu tranh. Cuộc đấu tranh cao điểm lên đến 4 - 5 nghìn người. Làn sóng đấu tranh ngày càng sôi sục: “Phải chặn đứng bàn tay đẫm máu!”, “không thể để bọn chúng muốn làm gì thì làm!”… vang vọng cả xóm làng.
     Tối đến đèn đuốc được thắp sáng cả vùng trời, các đoàn thể cử người túc trực thay phiên nhau canh gác, giữ xác không cho chúng cướp xác phi tang. Các mẹ chị, các chị phụ nữ phân công nhau đem gạo củi, nước ra nấu tại chỗ phục vụ đoàn người đấu tranh.
     Sáng ngày 5/9, 2 chiếc máy bay địch bay vào thả truyền đơn dọa nhân dân, kêu gọi nhân dân giải tán, vừa yểm trợ cho bọn lính ở Hà Lam cùng quận trưởng Phan Vĩ dùng 4 xe GMC tiến xuống giải tỏa quân đồn trú ở Chợ Được. Nhưng chỉ vừa đến chợ Được đã bị nhân dân bao vây đấu tranh. Nhiều mẹ chị bất chấp súng đạn lăn xả vào cản xe địch, buộc chúng phải quay trở lại.
     Sáng ngày 6/9 bọn địch ở Hà Lam tiếp tục bắn ra chung quanh đồn đề phòng ta tấn công, làm chết thêm nhiều người và bắt 5 người ở vùng Chợ Được  đánh đập dã mạn. Đến ngày 7/9 chúng tiếp tục bắn chết và bắt đi nhiều người ở vùng Hà Lam, Chợ Được. Theo biên bản ngày 6.9.1954 làm giữa tiểu đoàn lính 611 và nhân dân Chợ Được - Hà Lam, đến chiều ngày 6/9 địch đã thảm sát 34 người chết và 23 người bị thương nặng, ngoài ra chúng bắt 55 người đi giam giữ.
      Cuộc đấu tranh của nhân dân Chợ Được Hà Lam - Thăng Bình đã ghi lại dấu ấn đậm nét trong trang sử đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của nhân dân QN - ĐN, đã nói lên tinh thần nhân dân đấu tranh bất khuất kiên cường trước các âm mưu thủ đoạn thâm độc của kẻ thù, đồng thời là chứng tích tội ác của Mỹ - Diệm mãi mãi không phai mờ trong tâm trí của người dân đất Quảng
Nguyễn Văn Nghĩa - Phan Chí Thanh
(Sưu tầm và giới thiệu)
N.V.N - P.C.T
Nguồn tin: Sưu tầm và giới thiệu

Các tin khác:

CHÍNH PHỦ ĐIỆN TỬ








Thông báo
















Thống kê truy cập

00005804389

Hôm nay: 1631
Hôm qua: 1974
Tháng này: 67474
Tháng trước: 85535
Số người đang Online: 27