NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM MUÔN NĂM!
Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

Chi tiết tin

Di tích lịch sử

Chiến thắng Hà Châu, giải phóng xã Bình Phú

Tác giả: Tư liệu Ngày đăng: 10:53 | 18/07/14 Lượt xem: 1989

Tháng 4-1952, Đảng bộ huyện triệu tập Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ VI tại đình An Hiệp (Bình Phú). Mặt trận tỉnh chủ trương xây dựng bệnh xá của tỉnh tại thôn Đức An để tiếp nhận thương binh, bệnh binh của chiến trường cả tỉnh về an dưỡng và điều trị. Cơ quan Huyện ủy và cán bộ Tỉnh ủy về đóng chân trên địa bàn xã Bình Phú để hoạt động. Cuối năm 1963, Đại hội Đảng bộ huyện Thăng Bình lần thứ VII họp tại nhà ông Thoại ở thôn Đồng Linh (Linh Cang), xã Bình Phú. Đây là điều kiện thuận lợi cơ bản của phong trào cách mạng Bình Phú trong việc tiếp thu tinh thần chỉ đạo của Đảng trong việc xây dựng phong trào và phát động quần chúng nổi dậy đấu tranh.

     Chiến dịch tố cộng, diệt cộng của Mỹ Diệm kéo dài trong nhiều năm đã không thể nào dập tắt được phong trào cách mạng ở miền Nam, ngược lại đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh giết giặc giữ làng của các tầng lớp nhân dân. Đặc biệt, Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng, Nghị quyết về "tăng cường đoàn kết, kiên quyết đấu tranh giữ vững hòa bình, thực hiện thống nhất nước nhà" ra đời và phong trào Đồng khởi năm (1959 - 1960) diễn ra khắp nơi ở miền Nam đã làm cho đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm lung lay, đứng trước nguy cơ sụp đổ. Để cứu vãn tình thế đó, đế quốc Mỹ chuyển sang chiến lược Chiến tranh đặc biệt với kế hoạch đầu tiên mang tên Stalay - Tay lo. Chủ trương của bọn chúng là thực hiện các chiến dịch càn quét, dập tắt phong trào cách mạng miền Nam bằng chính sách dồn dân, lập ấp với tham vọng bình định miền Nam trong vòng 18 tháng. Tại địa bàn Bình Phú, địch tập trung củng cố một bước chính quyền thôn, xã, mở rộng lực lượng ngụy quân, ngụy quyền, xây dựng chốt điểm trọng yếu tại đồi 59. Bọn chúng thành lập ở xã một trung đội dân vệ, ở thôn một trung đội thanh niên tân trang, sử dụng bọn công an mật thám, biệt kích áo xanh, bọn ác ôn chỉ điểm địa phương thường xuyên theo dõi, lùng sục các cơ sở cách mạng. Cùng với việc củng cố chính quyền, tăng cường lực lượng quân sự, cuối năm 1961, địch tiến hành lập ấp chiến lược Phước Hà để dồn dân quản lý. Sau đó địch tiếp tục lập ấp chiến lược Hà Châu, mà chúng cho là ấp chiến lược kiểu mẫu hay còn gọi là ấp chiến lược liên hoàn. Ấp chiến lược liên hoàn Hà Châu - An Lý gồm 2 khu: Khu Hà Châu là nơi giam giữ những gia đình địch cho là cộng sản, khu An Lý là nơi tập trung dân thường. Đây là ấp chiến lược điển hình được xây dựng đầu tiên ở Bình Phú, có hàng rào tre kiên cố bao bọc xung quanh, có trung đội dân vệ canh gác nghiêm ngặt, kiểm soát gắt gao mọi hoạt động của nhân dân trong ấp. Vì thế chúng luôn huênh hoang rằng Suối Hà Châu chảy ngược mới đánh được đồn Hà Châu.
     Trước tình hình Mỹ Diệm thực hiện các thủ đoạn mới, tiếp thu tinh thần Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng do Huyện ủy Thăng Bình trực tiếp chỉ đạo, phong trào cách mạng của Bình Phú tiếp tục được phát triển trên cơ sở chuyển hướng hoạt động. Lực lượng cách mạng từ thế đấu tranh chính trị, giữ gìn lực lượng đã chuyển sang thế tiến công cách mạng bằng cả hai lực lượng chính trị quân sự. Do đó, ta chủ trương tăng cường xây dựng lực lượng vũ trang, coi xây dựng lực lượng vũ trang là vấn đề then chốt để đảm bảo sự thắng lợi của cách mạng.
     Với sự phát triển về số lượng và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đội công tác và du kích xã Bình Phú đã tìm được phương thức hoạt động thích hợp, tổ chức các hoạt động đánh phá kìm kẹp gây cho địch nhiều hoang man, lo sợ. Đầu năm 1963, đội du kích xã Bình Phú gồm 15 đồng chí phối hợp với đội công tác xã tổ chức đánh phá ấp chiến lược Phước Hà, đưa nhân dân trở về làng cũ làm ăn.
      Bị đánh bật ra khỏi ấp chiến lược Phước Hà, địch rút về khu Đất Đỏ và ấp chiến lược Hà Châu. Cùng một lúc, du kích xã nhà phối hợp với bộ đội chủ lực của huyện tấn công địch ở Hố Lửa (Phước Cang), An Lý, xóm ông Bằng diệt gọn 18 tên, đánh bật 1 tiểu đoàn cộng hoà và 1 đại đội bảo an ra khỏi vùng giải phóng.
     Sau khi ta tổ chức đánh phá thành công ấp chiến lược Phước Hà, lực lượng cách mạng Bình Phú ngày càng được phát triển và hoạt động rộng khắp trên địa bàn. Trên đà thắng lợi, ta tiếp tục giải phóng Đồng Linh, Phước Cang, Đức An tạo được vùng căn cứ rộng lớn. Chính quyền cách mạng ở các thôn vừa mới giải phóng được thành lập. Lực lượng du kích xã phát triển thành một trung đội tự vệ. Các đoàn thể quần chúng như nông hội, thanh niên, phụ nữ, lão thành, thiếu nhi cũng ra đời và đi vào hoạt động. Đầu năm 1964, chi bộ Đảng Bình Phú tiến hành Đại hội lần thứ nhất với 16 đảng viên tham dự. Đại hội đã đánh giá quá trình lãnh đạo cách mạng trong những năm qua đồng thời dành nhiều thời gian để bàn bạc nhiệm vụ cách mạng xã nhà trong thời kỳ mới. Đại hội đã đề ra nhiều biện pháp nhằm thực hiện các nhiệm vụ: Chính trị, quân sự, sản xuất. Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 3 đồng chí Trương Ngọc, Đoàn Ngọc Nhân, Nguyễn Văn Nho do đồng chí Trương Ngọc làm Bí thư. Đại hội chi bộ Đảng xã Bình Phú lần thứ nhất diễn ra thành công đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển của phong trào cách mạng xã nhà. Đại hội đã phân tích, làm rõ khả năng và khẳng định sự phát triển không ngừng của lực lượng cách mạng trong 10 năm kháng chiến (1954 - 1964), sự sáng suốt, nhạy bén, lòng quả cảm, trung kiên của cán bộ đảng viên trong việc tập hợp lực lượng và lãnh đạo quần chúng đấu tranh.
     Về phía địch, trước sự lớn mạnh không ngừng của lực lượng cách mạng, lực lượng tại chỗ của địch không đủ sức thực hiện các đợt càn quét vào vùng giải phóng của ta. Vì vậy, địch đã tăng cường trung đoàn 51 (núi Quế, Quế Sơn), sư đoàn 2 (Quảng Ngãi) có sự yểm trợ của trực thăng ồ ạt đổ quân trên các cao điểm ở Bình Phú. Đồng thời địch đã tiến hành bắt ép nhân dân các xã vùng đông Thăng Bình đổ về Bình Phú để vận chuyển tài sản, nhà cửa, lúa gạo, trâu bò...của nhân dân vùng giải phóng tập trung về khu dồn Hà Châu, An Lý. Gia đình nào cố tình chống cự, bọn chúng cho đốt phá nhà cửa, thóc gạo, bắn giết trâu bò, heo gà. Mặc dù phải dùng đến vũ lực để có thể dồn dân vào các khu dồn nhưng bọn chúng phải mất đến 5 tháng mới ổn định được tình hình ở Bình Phú.
     Tiếp thu tinh thần Đại hội chiến sĩ thi đua toàn tỉnh và Nghị quyết Hội nghị Tỉnh ủy (đầu năm 1964) về việc phát động quần chúng nổi dậy đấu tranh phá kìm, phá ấp, xây dựng thực lực cách mạng tại chỗ.
     Đêm ngày 4, rạng sáng ngày 5 - 9 - 1964, lực lượng du kích xã phối hợp với đội công tác huyện và bộ đội Tiểu đoàn 70 lúc bấy giờ do đồng chí Cả - Tiểu đoàn trưởng, đồng chí Đỗ Châu Sa - Tiểu đoàn phó, đồng chí Hà Liểm - Chính trị viên Tiểu đoàn. Dưới sự chỉ đạo, phân công của Tiểu đoàn trưởng, đồng chí Đỗ Châu Sa đã sử dụng 2 Đại đội, Đại đội 2 đánh phá Đồi Đất Đỏ, Đại đội 1 đánh phá Ấp Hà Châu. Để đánh phá được Ấp Hà Châu, Đại đội 1 do đồng chí Phương - Đại đội trưởng, chia làm hai mũi tấn công, mũi thứ nhất từ dọc tuyến đường Đồi Đất Đỏ đánh thẳng xuống phía Bắc Ấp Hà Châu, mũi thứ hai đi bao từ phía đập An Lý, đánh thọc ra phía Nam Ấp Hà Châu.
     Lúc bấy giờ, giữa ta và địch đang tương quan lực lượng.
     Về phía địch ở Ấp Hà Châu có 1 Đại đội Bảo an 80 người và 1 Trung đội dân vệ.
     Về phía ta Đại đội 1 của Tiểu đoàn 70 có 75 người cùng với đội du kích xã Bình Phú và Đội công tác huyện Thăng Bình sử dụng súng AK, súng trường mách, súng tiểu liên, cối 60 và súng Kbin thu được từ lính nghĩa quân để đánh trả lại chúng. Trong vòng 40 phút, Đại đội 1 của Tiểu đoàn 70 và lực lượng địa phương đã đánh phá hoàn toàn Ấp chiến lược Hà Châu, diệt gọn Đại đội Bảo an, bắt sống 4 tù binh, thu 2 khẩu trung liên, 3 khẩu cối 81, 40 khẩu tiểu liên, đốt cháy ấp chiến lược, đưa gần 100 hộ dân trở về làng cũ. Trong trận này về phía ta hy sinh 1 đồng chí, bị thương 2 đồng chí.
      Như vậy, sáng ngày 05/9/1964 ta đã chiến thắng Ấp Hà Châu và giải phóng hoàn toàn xã Bình Phú.
      Qua đây, cho thấy ý nghĩa của trận đánh này, là phá vỡ vòng vây của địch, không cho chúng khôi phục lại các Ấp chiến lược, đánh tan mục tiêu bình định của địch là dồn dân lập Ấp. Đưa nhân dân trở về làng cũ, để khôi phục lực lượng cách mạng tại địa phương vững mạnh. Tạo thế vững chắc, an toàn cho “Khu căn cứ Huyện ủy Thăng Bình” tại thôn Linh Cang. Đồng thời mở ra con đường chiến lược cho bộ đội chủ lực từ Sơn – Cẩm – Hà tiến xuống giải phóng các xã vùng đông của huyện Thăng Bình.
(Tư liệu)
T.L

Các tin khác:

CHÍNH PHỦ ĐIỆN TỬ








Thông báo
















Thống kê truy cập

00005804384

Hôm nay: 1626
Hôm qua: 1974
Tháng này: 67469
Tháng trước: 85535
Số người đang Online: 23